Πανελλήνιες 2016: Οι λύσεις από τις Αρχές Οικονομικής Θεωρίας

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας

ΜΑΘΗΜΑ: Αρχές Οικονομικής Θεωρίας

 

ΟΜΑΔΑ Α 

Α1 

α. Σ

β. Λ

γ. Σ

δ. Σ

ε. Λ

Α2 α

Α3 γ

 

ΘΕΜΑ Β 

 

Η τιμή του αγαθού είναι ο παράγοντας εκείνος που προσδιορίζει την προσφερόμενη ποσότητα, όταν οι υπόλοιποι παράγοντες που επηρεάζουν την προσφορά παραμένουν σταθεροί (ceteris paribus). Οι υπόλοιποι παράγοντες, εκτός από την τιμή, προσδιορίζουν τη θέση της καμπύλης προσφοράς. Η μεταβολή τους μετατοπίζει ολόκληρη την καμπύλη της προσφοράς

 

 

 

 

Οι βασικότεροι προσδιοριστικοί παράγοντες είναι:

α) Οι τιμές των παραγωγικών συντελεστών. Η μεταβολή της τιμής ενός ή περισσότερων από τους συντελεστές που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ενός αγαθού συνεπάγεται τη μεταβολή του κόστους παραγωγής του. Αν υπάρχει αύξηση των τιμών των παραγωγικών συντελεστών, αυξάνεται το κόστος του αγαθού για κάθε επίπεδο παραγωγής. Αυτό σημαίνει μετατόπιση της καμπύλης του οριακού κόστους προς τα πάνω και αριστερά. Το ανερχόμενο τμήμα της καμπύλης του οριακού κόστους, από το σημείο που τέμνει το μέσο μεταβλητό κόστος και μετά, είναι η καμπύλη προσφοράς της επιχείρησης και μετατοπίζεται αριστερά, όπως φαίνεται στο διάγραμμα . Η καμπύλη προσφοράς από τη θέση S0 S0 μετατοπίζεται στη θέση S1 S1 και η προσφερόμενη ποσότητα στην τιμή Ρ από Q0 αρχικά μειώνεται σε Q1 . Το αντίθετο ακριβώς συμβαίνει, όταν μειώνονται οι τιμές των παραγωγικών συντελεστών για το αγαθό, με αποτέλεσμα να μειώνεται το κόστος παραγωγής. Η καμπύλη προσφοράς μετατοπίζεται στη θέση S2 S2 , όπου η προσφερόμενη ποσότητα που αντιστοιχεί στην τιμή Ρ αυξάνεται από Q0 σε Q2 .

β) Η Τεχνολογία της παραγωγής. Η μεταβολή στην τεχνολογία έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή στη συνάρτηση παραγωγής. Η βελτίωση οδηγεί σε αύξηση του παραγόμενου αγαθού με ίδια ποσότητα παραγωγικών συντελεστών, ενώ η χειροτέρευση στο αντίθετο. Αν βελτιωθεί η τεχνολογία, άμεση συνέπεια της αύξησης της παραγωγής είναι η μείωση του μέσου και οριακού κόστους παραγωγής, αφού με την ίδια ποσότητα παραγωγικών συντελεστών, και εφόσον οι τιμές τους παραμένουν σταθερές, παράγουμε περισσότερο προϊόν. Αποτέλεσμα είναι να έχουμε μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς προς τα δεξιά, στη θέση S2 S2 από S0 S0. Το αντίθετο αποτέλεσμα παρουσιάζεται στην καμπύλη προσφοράς, όταν χειροτερεύει η τεχνολογία. Η καμπύλη προσφοράς μετατοπίζεται στη θέση S1 S1 από τη θέση S0 S0 .

γ) Οι καιρικές συνθήκες. Η σημασία του συγκεκριμένου παράγοντα σχετίζεται κυρίως με την παραγωγή και την προσφορά γεωργικού προϊόντος. Η επίδραση αυτή είναι σημαντική για χώρες που παράγουν κυρίως γεωργικά προϊόντα. Οι καλές καιρικές συνθήκες για την παραγωγή των αγαθών αυξάνουν την προσφορά και μετατοπίζουν την καμπύλη προσφοράς προς τα κάτω και δεξιά, ενώ οι δυσμενείς μειώνουν την προσφορά και μετατοπίζουν την καμπύλη προσφοράς προς τα πάνω και αριστερά.

δ) Ο αριθμός των επιχειρήσεων. Όσο αυξάνεται ο αριθμός των επιχειρήσεων, είναι λογικό να αυξάνεται η προσφορά, δηλαδή να μετατοπίζεται η καμπύλη προσφοράς προς τα δεξιά, και το αντίθετο, όταν μειώνεται ο αριθμός των επιχειρήσεων, μειώνεται και η προσφορά και μετατοπίζεται η καμπύλη προσφοράς προς τα αριστερά. Πρέπει να σημειωθεί ότι, ενώ οι προηγούμενοι παράγοντες επηρεασμού της προσφοράς αφορούν τόσο την ατομική καμπύλη προσφοράς μιας επιχείρησης όσο και την αγοραία καμπύλη προσφοράς, ο αριθμός των επιχειρήσεων αφορά αποκλειστικά την αγοραία καμπύλη προσφοράς

 

 

 

 

 

 

 

ΘΕΜΑ Γ 

Γ1 

  X Ψ Κεχ Κεψ
Α 0 300    
      2 0,50
Β 40 220    
      3 0,33
Γ 70 130    
      4 0,25
Δ 90 50    
      5 0,20
Ε 100 0    

 

 

ΧΒ=40

 

 

 

 

ΚΕΧ(ΒΓ)=3 ΚΕΧ(ΓΔ)=4

ΚΕΧ(ΔΕ)=5

 

 

 

 

 

Γ2 

 

Γ3 

  Χ Ψ  ΚΕχ
Γ 70 130  
Γ΄ 75 ΨΓ΄ 4
Δ 90 50  

 

ΚΕΧ(Γ΄Δ)=4

ΨΓ΄=110 μον

Η μέγιστη ποσότητα Ψ που αντιστοιχεί για Χ=75 είναι 110μον Ψ

 

Γ4 

  Χ Ψ  
Δ 90 50  
Δ΄ 92 ΨΔ΄ 5
Ε 100 0  

 

ΚΕΧ(Δ΄Ε)=5                 ΨΔ’=40μον

Παρατηρώ από τον πίνακα ότι για Χ=92 το μέγιστο Ψ που μπορεί να παραχθεί είναι 40μον.

Ο συνδυασμός Κ είναι εφικτός καθώς για Χ=92, Ψmax=40›Ψκ. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο συνδυασμός Κ βρίσκεται αριστερά της ΚΠΔ.

Εφικτούς συνδυασμούς έχουμε όταν οι παραγωγικοί συντελεστές δεν απασχολούνται πλήρως και αποδοτικά, δηλαδή στην οικονομία υπάρχει υποαπασχόληση παραγωγικών συντελεστών.

 

Γ5 

Χ Ψ
 ; 190
0 300

 

  Χ Ψ  
Β 40 220  
Β΄  ΧΒ΄ 190 3
Γ 70 130  

 

ΚΕΧ(Β΄Γ)=3

ΧΒ΄=50

Για να παραχθούν οι τελευταίες 110 μον Ψ θυσιάζονται 50 μον Χ.

 

 

 

 

 

 

ΟΜΑΔΑ Δ 

Παρουσιάζονται τα δεδομένα ως εξής:

  P  QS  QD  QDQS  
ED= –1/2  5  30    50 
  6  32     

 

Δ1 

QD – QS = 50  QD – 30 = 50  QD = 80

ED  QD = 72

 Qd = 120 – 8P

 QS – 30 = 2P – 10  QS = 20 + 2P

 

Δ2 

Γνωρίζουμε ότι στο σημείο ισορροπίας θα πρέπει να ισχύει η σχέση  Qd = QS  Qd = QS   120 – 8P= 20 + 2P P0 = 10

 

Αντικαθιστούμε στην συνάρτηση προσφοράς την τιμή ισορροπίας ώστε να προκύψει η ποσότητα ισορροπίας

QS = 20 + 2P  QS = 20 + 2×10 Q0 = 40

 

Δ3 

QD – QS = 20  120 – 8P – 20 – 2P = 20  100 – 10P = 20  80 = 10P  P = 8

 

 

 

 

Δ4 

ΣΔ1 = P1 × Q1 = 5 × 80 = 400

ΣΔ2 = P2 × Q2 = 6 × 72 = 432

Δ(ΣΔ) % = × 100 = × 100 = 8%

Γνωρίζουμε ότι η Συνολική Δαπάνη επηρεάζεται κάθε φορά από την μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή. Οπότε στην προκειμένη περίπτωση που ∣ Ed ∣ < 1 έχουμε ανελαστική ζήτηση  η συνολική δαπάνη θα επηρεαστεί από τη μεταβολή της τιμής. Άρα, αφού η τιμή αυξάνεται, θα αυξηθεί και η Συνολική Δαπάνη  

 

Δ5 

QD΄X =  110- 8P

α. QD΄X =  QS  110 – 8P = 20 + 2P  P0΄= 9

Για PO΄= 9 έχουμε τη νέα ποσότητα ισορροπίας ως εξής: QS = 20 + 2×9  Q0΄ = 38

 

β. Παρατηρούμε ότι μειώνεται και η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας για το αγαθό Χ, και αυτό σημαίνει ότι έχει προηγουμένως μειωθεί και η ζήτησή του. Γνωρίζοντας ότι  το Υ είναι συμπληρωματικό του Χ και έχοντας υπόψιν  την αντίστροφη σχέση μεταξύ της μεταβολής της τιμής του ενός και της ζήτησης του άλλου, η τιμή του αγαθού Υ έχει αυξηθεί.